Ρούντ Χίζμο: Το πρόβλημα στην Αλβανία είναι το σύστημα, όχι τα ονόματα

Η Αλβανία διανύει περίοδο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αναταραχής. Η εικόνα ξεκινά από την «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», περνά από μαζικές φοιτητικές κινητοποιήσεις και φτάνει σε βίαιες συγκρούσεις στους δρόμους των Τιράνων.

Οι εξελίξεις εντάσσονται σε ευρύτερο κύμα κοινωνικών αντιδράσεων σε ευρωπαϊκές χώρες. Ο δημοσιογράφος και παρουσιαστής Ρούντ Χίζμο, που ζει και εργάζεται στα Τίρανα, μιλά στην Αλεξάνδρα Τάνκα και επιχειρεί να δείξει τι τροφοδοτεί την οργή των πολιτών και για ποιον λόγο η χώρα δείχνει να έχει φτάσει σε αδιέξοδο.

Η οργή δεν σταματά στον Έντι Ράμα

Όπως εξηγεί, αφορμή για την έναρξη των κινητοποιήσεων στάθηκε το «Κίνημα των Φλαμίνγκο», που στράφηκε κατά της αμφιλεγόμενης τουριστικής επένδυσης που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ. Η δυσαρέσκεια, όμως, είχε ρίζες πολύ βαθύτερες.

Κατά τον ίδιο, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους κυρίως λόγω της οικονομικής ανισότητας, της διαφθοράς, της συγκέντρωσης οικονομικής ισχύος σε λίγα χέρια και της αίσθησης ότι οι νέοι δεν έχουν μέλλον στη χώρα τους.

«Δεν είναι δύο διαφορετικές διαδηλώσεις, δηλαδή η διαδήλωση των φοιτητών και η διαδήλωση του Φλαμίνγκο. Είναι η ίδια διαδήλωση, η οποία πήρε άλλη μορφή», λέει.

Ο Χίζμο αναφέρει ότι οι κινητοποιήσεις κράτησαν περίπου τέσσερις μήνες και ήταν κυρίως ειρηνικές, χωρίς να φέρουν την ανταπόκριση που περίμεναν οι διαδηλωτές. Η επιστροφή των νέων και των φοιτητών το φθινόπωρο άνοιξε μια νέα φάση, πιο συγκρουσιακή.

Ζητούν να φύγει ο Ράμα, αλλά δεν βλέπουν εναλλακτική

Οι διαδηλωτές θέτουν πλέον στο κέντρο των αιτημάτων τους την παραίτηση του Έντι Ράμα. Ο δημοσιογράφος εντοπίζει πίσω από αυτό ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα: την απουσία αξιόπιστης πολιτικής εναλλακτικής.

Υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος των νέων απορρίπτει και τον Ράμα και τον ηγέτη της αντιπολίτευσης, Σαλί Μπερίσα. Κοινά αποδεκτή πρόταση για την επόμενη ημέρα δεν έχει διαμορφωθεί.

«Δεν υπάρχει πλάνο. Αυτό είναι το πρόβλημα», τονίζει. Περιγράφει κίνημα χωρίς ενιαία ηγεσία και χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο πολιτικής μετάβασης.

Κατά την εκτίμησή του, το ζήτημα δεν σταματά στα πρόσωπα. Το εκλογικό και το πολιτικό σύστημα, εξηγεί, δίνουν προβάδισμα στα μεγάλα κόμματα. Έτσι αναπαράγονται οι ίδιες παθογένειες και στενεύουν τα περιθώρια για ουσιαστική αλλαγή.

«Το πρόβλημα είναι το σύστημα, δεν είναι τα ονόματα», λέει.

Ανησυχία για περαιτέρω κλιμάκωση

Η παραίτηση του Ράμα είναι, κατά την εκτίμηση του Χίζμο, εξαιρετικά απίθανη. Ο πρωθυπουργός επικαλείται την εκλογική νομιμοποίησή του και την ανάγκη να συνεχιστεί η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας.

Την ίδια ώρα ανησυχεί για την κλιμάκωση της βίας, τις συγκρούσεις με την αστυνομία και τον κίνδυνο να χαθούν ανθρώπινες ζωές. Στην καθημερινότητα, όπως περιγράφει, επιχειρήσεις κλείνουν από φόβο επεισοδίων και η αβεβαιότητα μεγαλώνει.

Αναγνωρίζει τη δυσαρέσκεια των διαδηλωτών. Επιμένει, ωστόσο, ότι η διέξοδος περνά από τις δημοκρατικές διαδικασίες και από ουσιαστική αλλαγή του πολιτικού συστήματος.

Με βάση όσα περιγράφει, μένει ανοιχτό αν η κοινωνική οργή μπορεί να γίνει πολιτική αλλαγή ή αν η Αλβανία θα μείνει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε κυβέρνηση που αρνείται να αποχωρήσει και σε κίνημα που δεν έχει ακόμη διαμορφώσει πρόταση για την επόμενη ημέρα.

Η αρχή των κινητοποιήσεων και η σημερινή εικόνα

Οι διαδηλώσεις στην Αλβανία άρχισαν στα τέλη Μαΐου του 2026. Αφορμή στάθηκαν τα σχέδια για μεγάλες τουριστικές επενδύσεις σε παράκτιες και προστατευόμενες περιοχές της χώρας, ανάμεσά τους και η επένδυση που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ. Το κίνημα των «Φλαμίνγκο» εξελίχθηκε σταδιακά σε ευρύτερη διαμαρτυρία κατά της κυβέρνησης του Έντι Ράμα.

Στις 13 Οκτωβρίου οι κινητοποιήσεις άλλαξαν τροπή, με ενεργή συμμετοχή μαθητών και φοιτητών. Στα αιτήματα προστέθηκαν η μείωση του κόστους σπουδών, η βελτίωση των συνθηκών εκπαίδευσης και η αντιμετώπιση της ανεργίας και της διαφθοράς.

Η κλιμάκωση έφερε συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομικών, χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού, τραυματισμούς, συλλήψεις και καταστροφές σε δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις. Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν και πέρα από τα Τίρανα.

Ο Έντι Ράμα απορρίπτει το αίτημα να παραιτηθεί. Δηλώνει πρόθυμος για διάλογο, επιμένει όμως ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει την ευρωπαϊκή της πορεία. Οι διαδηλωτές ζητούν πολιτική αλλαγή, χωρίς να έχει αναδειχθεί εναλλακτική για την επόμενη ημέρα που να γίνεται κοινά αποδεκτή.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow